P. MoszczakDrogowe Usługi Inżynierskie
SZKIC DO AKCEPTACJI · definicje w trakcie weryfikacji

Strona główna / Technologie / Słownik

Słownik pojęć

79 haseł zebranych z kart technologii. Przy każdym znajdziesz kartę, w której pojęcie jest użyte.

Aquaplaning

Utrata kontaktu opony z nawierzchnią wskutek klina wodnego; ryzyko rośnie z prędkością i grubością filmu wodnego.

Karty: Grooving

Czas urabialności

Okres, w którym mieszankę można jeszcze prawidłowo ułożyć, zagęścić i wykończyć.

Karty: Beton szybkosprawny

DEF

Opóźnione powstawanie ettringitu; proces destrukcyjny wiązany z nadmierną temperaturą betonu w okresie dojrzewania.

Karty: Beton szybkosprawny

Deskowanie ślizgowe

Boczne formy układarki przesuwające się razem z maszyną; nadają krawędź płyty bez ustawiania form stałych.

Karty: Technologia ślizgowa

Dybel

Gładki pręt stalowy z powłoką, umieszczony pod szczeliną poprzeczną; przenosi obciążenie między płytami i ogranicza uskoki.

Karty: Dylatacje

Dybel (dowel)

Gładki pręt stalowy w szczelinie poprzecznej, przenoszący obciążenie między płytami przy zachowaniu swobody ich ruchów podłużnych.

Karty: Beton szybkosprawny

Dysza obrotowa

Dysza lub zespół dysz wirujących, rozkładający energię strumienia na większą powierzchnię; stosowana przy czyszczeniu.

Karty: Hydromonitoring

Działka robocza

Odcinek nawierzchni wykonany w jednym cyklu betonowania; kończy się szczeliną konstrukcyjną.

Karty: Technologia ślizgowa

FOD

Luźne przedmioty i odłamki na nawierzchni lotniskowej, które mogą uszkodzić statek powietrzny.

Karty: Grooving

FWD

Ugięciomierz dynamiczny; urządzenie do pomiaru ugięć nawierzchni pod obciążeniem udarowym, stosowane m.in. do oceny podparcia krawędzi i współpracy płyt.

Karty: Iniekcja geopolimerowa

Gęstość maksymalna

Gęstość odniesienia wyznaczona laboratoryjnie; do niej odnosi się wymagane zagęszczenie warstwy.

Karty: Beton wałowany RCC

Gniazdo dybla

Wycięcie lub kanał w prefabrykacie, w który wchodzi dybel wklejony w sąsiednią płytę; po montażu wypełniane zaprawą.

Karty: Płyty prefabrykowane

Grinding

Szlifowanie stwardniałego betonu nawierzchni zestawem tarcz diamentowych w celu korekty równości i tekstury.

Karty: Grinding

Grooving

Nacinanie w stwardniałej nawierzchni regularnych rowków piłami diamentowymi w celu poprawy odprowadzania wody.

Karty: Grooving

Gruntownik (primer)

Roztwór nanoszony na ścianki szczeliny w celu zwiększenia przyczepności masy zalewowej.

Karty: Dylatacje

Hydromonitoring

Obróbka powierzchni strumieniem wody pod wysokim ciśnieniem: usuwanie betonu albo czyszczenie nawierzchni.

Karty: Hydromonitoring

Iniekcja pęknięcia

Wprowadzenie materiału w głąb pęknięcia pod ciśnieniem lub grawitacyjnie w celu jego wypełnienia.

Karty: Naprawy żywicami

IRI

Międzynarodowy wskaźnik równości podłużnej nawierzchni wyznaczany z profilu.

Karty: Grinding

Kawerna

Pusta przestrzeń między spodem płyty a podbudową lub w samej podbudowie.

Karty: Iniekcja geopolimerowa

Klawiszowanie

Uskok między krawędziami sąsiednich płyt, widoczny i odczuwalny przy przejeździe przez szczelinę.

Karty: Grinding, Iniekcja geopolimerowa, Płyty prefabrykowane

Kord (sznur dylatacyjny)

Walcowata wkładka wciskana w szczelinę; ogranicza głębokość masy zalewowej i zapobiega jej przywieraniu do dna.

Karty: Dylatacje

Kotwa (ściąg)

Pręt ze stali żebrowanej łączący płyty pod szczeliną podłużną; zapobiega rozsuwaniu się pasów.

Karty: Dylatacje

Kryterium otwarcia

Uzgodniona przed robotami minimalna wytrzymałość betonu w konstrukcji, po osiągnięciu której dopuszcza się ruch.

Karty: Beton szybkosprawny

Listwa wibracyjna

Belka z napędem wibracyjnym prowadzona po deskowaniach; zagęszcza i wyrównuje beton układany ręcznie.

Karty: Technologia ślizgowa

Makrotekstura

Nierówności powierzchni w skali ziaren kruszywa i nacięć, decydujące o odprowadzaniu wody spod opony.

Karty: Grinding, Grooving

Metoda dojrzałości

Szacowanie wytrzymałości betonu w konstrukcji na podstawie zapisu jego temperatury w czasie i wcześniejszej kalibracji dla danej receptury.

Karty: Beton szybkosprawny

Mikrofrezowanie

Płytkie frezowanie bębnem o gęsto rozmieszczonych nożach, dające drobniejszą teksturę niż frezowanie konwencjonalne.

Karty: Grinding

Mikrospękania

Drobne spękania w podłożu wywołane obróbką udarową, osłabiające zespolenie z materiałem naprawczym.

Karty: Hydromonitoring

Mikrotekstura

Szorstkość powierzchni samych ziaren kruszywa; odpowiada za przyczepność przy bezpośrednim styku opony z nawierzchnią.

Karty: Grooving

Mleczko cementowe

Słaba, bogata w zaczyn warstewka na wierzchu betonu, pogarszająca przyczepność materiałów naprawczych.

Karty: Śrutowanie

Mokre na mokre

Układanie warstwy górnej na świeżej, niezwiązanej warstwie dolnej, tak aby powstała jedna, monolityczna płyta.

Karty: Technologia ślizgowa

Mostek

Wąski pasek betonu pozostający między sąsiednimi nacięciami tarcz; po wyłamaniu współtworzy teksturę.

Karty: Grinding

Naprawa na niepełną grubość

Odtworzenie tylko górnej części przekroju płyty, typowo przy uszkodzeniach krawędzi szczelin i odpryskach.

Karty: Beton szybkosprawny

Naprawa na pełną grubość

Usunięcie i odtworzenie betonu na całej grubości płyty, w części lub w całości jej powierzchni.

Karty: Beton szybkosprawny

Odcinek próbny

Fragment nawierzchni wykonany przed robotami zasadniczymi w celu sprawdzenia mieszanki, sprzętu i organizacji robót.

Karty: Technologia ślizgowa

Odprysk (spalling)

Wykruszenie betonu przy krawędzi szczeliny, pęknięcia lub naroża płyty.

Karty: Naprawy żywicami

Odwodnienie dynamiczne

Odpływ wody uwięzionej pod toczącą się oponą poza strefę styku z nawierzchnią.

Karty: Grooving

Okno cięcia

Przedział czasu, w którym beton jest już dość mocny, by krawędzie cięcia się nie wykruszały, a jeszcze nie pękł samoistnie.

Karty: Dylatacje

Opadanie krawędzi

Osiadanie bocznej krawędzi świeżej płyty po wyjściu spod deskowania ślizgowego; sygnał zbyt ciekłej lub niestabilnej mieszanki.

Karty: Technologia ślizgowa

Osad gumy

Warstwa gumy z opon odkładająca się w strefach przyziemienia, zasłaniająca teksturę i obniżająca tarcie na mokro.

Karty: Hydromonitoring

Pęknięcie pracujące

Pęknięcie, którego szerokość zmienia się pod wpływem temperatury lub obciążeń; zachowuje się jak szczelina.

Karty: Naprawy żywicami

Płyta prefabrykowana nawierzchniowa

Element z betonu nawierzchniowego wykonany w wytwórni, przeznaczony do pracy jako płyta nawierzchni, z przygotowanymi połączeniami i uchwytami montażowymi.

Karty: Płyty prefabrykowane

Płyta tymczasowa

Element zamykający wykop na koniec zmiany przy układaniu ciągłym, chroniący wystające dyble do następnego etapu.

Karty: Płyty prefabrykowane

Podnoszenie płyty (slab jacking)

Kontrolowane uniesienie osiadłej płyty do wymaganej niwelety przez wtłoczenie materiału pod jej spód.

Karty: Iniekcja geopolimerowa

Polerowanie kruszywa

Stopniowe wygładzanie powierzchni ziaren pod ruchem, obniżające mikroteksturę.

Karty: Śrutowanie

Pompowanie

Wyrzucanie wody z drobnymi cząstkami podbudowy przez szczeliny i pęknięcia pod wpływem ruchu; prowadzi do powstawania pustek.

Karty: Iniekcja geopolimerowa

Preparat pielęgnacyjny

Środek natryskiwany na świeży beton, ograniczający odparowanie wody z powierzchni.

Karty: Technologia ślizgowa

Przekładka dystansowa

Pierścień rozdzielający sąsiednie tarcze na wale. Jego grubość wyznacza szerokość mostka betonu między rowkami.

Karty: Grinding

RCC

Roller-compacted concrete — beton o sztywnej konsystencji zagęszczany walcami, nie wibratorami wgłębnymi.

Karty: Beton wałowany RCC

Rozstaw osiowy

Odległość między osiami sąsiednich rowków.

Karty: Grooving

Rozściełacz o wysokim zagęszczeniu

Rozściełacz ze stołem wyposażonym w listwy ubijające i wibrację, dający wysoką gęstość warstwy już za maszyną.

Karty: Beton wałowany RCC

Separator

Część urządzenia oddzielająca śrut nadający się do pracy od pyłu i urobku.

Karty: Śrutowanie

Stabilizacja płyty

Wypełnienie pustek pod płytą w celu przywrócenia podparcia, bez zamierzonej zmiany jej wysokości.

Karty: Iniekcja geopolimerowa

Strefa przyziemienia

Część drogi startowej, na której koła statku powietrznego stykają się z nawierzchnią przy lądowaniu.

Karty: Hydromonitoring

Styk świeży

Połączenie pasów, w którym drugi pas układa się, zanim krawędź pierwszego zwiąże i przeschnie.

Karty: Beton wałowany RCC

Styk zimny

Połączenie z pasem już stwardniałym; krawędź bywa wcześniej docinana, a styk nie przenosi obciążeń tak jak szczelina dyblowana.

Karty: Beton wałowany RCC

Szczelina konstrukcyjna (robocza)

Szczelina na pełną grubość płyty na zakończeniu działki roboczej lub w miejscu przerwy w betonowaniu.

Karty: Dylatacje

Szczelina rozszerzania

Szczelina na pełną grubość z wkładką ściśliwą, umożliwiająca wydłużanie się płyt; często to ją określa się mianem dylatacji w węższym znaczeniu.

Karty: Dylatacje

Szczelina skurczowa (pozorna)

Szczelina powstająca przez nacięcie powierzchni płyty piłą; pod nacięciem beton pęka na pełną grubość.

Karty: Dylatacje

Szlam

Mieszanina wody chłodzącej i zeszlifowanego betonu, zasysana przez maszynę i przekazywana do zagospodarowania.

Karty: Grinding, Hydromonitoring

Śruby poziomujące

Regulowane podpory wbudowane w płytę, pozwalające ustawić ją na docelowej rzędnej przed wykonaniem podlewki.

Karty: Płyty prefabrykowane

Śrutowanie

Obróbka powierzchni strumieniem stalowego śrutu wyrzucanego przez turbinę, z odzyskiem ścierniwa w obiegu zamkniętym.

Karty: Śrutowanie

Turbina rzutowa

Wirnik z łopatkami nadający śrutowi prędkość siłą odśrodkową i kierujący go na obrabianą powierzchnię.

Karty: Śrutowanie

Układarka ślizgowa

Maszyna na podwoziu gąsienicowym, która rozkłada, zagęszcza wibratorami wgłębnymi i profiluje mieszankę betonową w jednym przejeździe.

Karty: Technologia ślizgowa

Uskok (faulting)

Trwała różnica wysokości krawędzi sąsiednich płyt na szczelinie lub pęknięciu.

Karty: Iniekcja geopolimerowa

Usuwanie wybiórcze

Zdolność strumienia do usunięcia betonu osłabionego przy pozostawieniu zdrowego, niezależnie od głębokości uszkodzenia.

Karty: Hydromonitoring

Uszorstnienie

Zabieg odtwarzający teksturę wygładzonej nawierzchni w celu poprawy właściwości przeciwpoślizgowych.

Karty: Śrutowanie

Warstwa sczepna

Cienka warstwa materiału nanoszona na podłoże w celu zapewnienia przyczepności materiału naprawczego.

Karty: Naprawy żywicami

Warstwa wyrównawcza

Cienka warstwa podsypki cementowo-piaskowej lub podobnego materiału, profilowana z dużą dokładnością pod spód płyty.

Karty: Płyty prefabrykowane

Wilgotność optymalna

Wilgotność mieszanki, przy której dana energia zagęszczania daje największą gęstość.

Karty: Beton wałowany RCC

Współpraca płyt

Zdolność szczeliny do przenoszenia obciążenia z płyty na płytę przez dyble lub zazębienie kruszywa.

Karty: Iniekcja geopolimerowa

Wytrzymałość na odrywanie

Wytrzymałość warstwy przypowierzchniowej betonu na rozciąganie, badana przed nałożeniem materiałów naprawczych.

Karty: Śrutowanie

Wytrzymałość wczesna

Wytrzymałość betonu w pierwszych godzinach lub dniach, istotna dla terminu przywrócenia ruchu.

Karty: Beton szybkosprawny

Zaprawa podlewowa

Płynna, szybkowiążąca zaprawa wtłaczana pod płytę przez otwory, wypełniająca przestrzeń między płytą a podłożem.

Karty: Płyty prefabrykowane

Zaprawa żywiczna

Mieszanina żywicy z wypełniaczem mineralnym, służąca do odtwarzania ubytków.

Karty: Naprawy żywicami

Zazębienie kruszywa

Mechanizm przenoszenia sił poprzecznych przez nierówne powierzchnie wąskiego spękania lub szczeliny, bez dybli.

Karty: Beton wałowany RCC

Żywica epoksydowa

Dwuskładnikowe spoiwo polimerowe o dużej wytrzymałości i przyczepności, stosowane m.in. do sztywnego łączenia pęknięć, zakotwień i zapraw naprawczych.

Karty: Naprawy żywicami

Żywica metakrylanowa

Szybko utwardzające się spoiwo polimerowe, stosowane w zaprawach naprawczych i do wypełniania drobnych rys.

Karty: Naprawy żywicami

Żywica poliuretanowa

Spoiwo polimerowe dostępne w odmianach od sztywnych po elastyczne; w naprawach betonu używane głównie do wypełnień podatnych i uszczelniających.

Karty: Naprawy żywicami